UNGP – Doanh nghiệp và quyền con người

Tổng quan và nguồn gốc

UNGP – Doanh nghiệp và quyền con người được FTS CSRA giới thiệu trong nhóm khung tham chiếu quốc tế, phục vụ nghiên cứu, đối chiếu và lựa chọn phương pháp phù hợp với từng mục tiêu. Bài viết diễn giải theo dữ liệu tham chiếu của FTS Impact Lab, có tham khảo tài liệu của đơn vị ban hành và cần được biên tập xác nhận trước khi xuất bản.

Tên tiếng Anh: UN Guiding Principles on Business and Human Rights. Đơn vị ban hành/quản lý: OHCHR / Liên Hợp Quốc. Bản chất: Nguyên tắc hướng dẫn về nhân quyền. Phạm vi tham chiếu: Quốc tế; thuộc tầng 1 trong cách tổ chức tài liệu của FTS Impact Lab.

Mục đích và cấu trúc chính

31 nguyên tắc theo ba trụ cột Bảo vệ – Tôn trọng – Khắc phục (Protect, Respect, Remedy).

Ba trụ cột Protect–Respect–Remedy lần lượt nói đến nghĩa vụ bảo vệ của Nhà nước, trách nhiệm tôn trọng của doanh nghiệp và tiếp cận cơ chế khắc phục. Trọng tâm của UNGP là người bị tác động, không phải danh tiếng thương hiệu hoặc số tiền đóng góp xã hội.

Đối tượng và cách áp dụng

Áp dụng với rủi ro lao động, chuỗi cung ứng, cộng đồng bị ảnh hưởng và nhóm dễ bị tổn thương; thiết lập kênh phản hồi và khắc phục.

Để triển khai hiệu quả, nên bắt đầu bằng việc xác định câu hỏi quản trị hoặc đánh giá, đối tượng chịu tác động và dữ liệu sẵn có. Tiếp theo, tra cứu tài liệu chính thức, lựa chọn phần thực sự phù hợp thay vì áp dụng toàn bộ theo cảm tính; đặt người phụ trách, chu kỳ thu thập bằng chứng, quy trình rà soát. Cuối cùng cần ghi rõ nguồn, phiên bản, phạm vi đo, điều kiện áp dụng và những thông tin chưa kiểm chứng.

Ví dụ thực hành

Một đơn vị tổ chức hoạt động tình nguyện cùng trẻ em cần đánh giá rủi ro về hình ảnh, thông tin cá nhân, sự tham gia có hiểu biết và quy trình tiếp nhận phản ánh. Với doanh nghiệp, có thể bắt đầu từ đánh giá rủi ro nhân quyền trong chuỗi cung ứng, cơ chế tham vấn và cách xử lý trường hợp phát hiện tác động bất lợi.

Ví dụ, một doanh nghiệp hoặc dự án cộng đồng có thể chọn một nhóm nội dung liên quan trong UN Guiding Principles on Business and Human Rights, xác định hiện trạng, tiêu chí cần đối chiếu và minh chứng thu thập trước khi kết luận.

Lưu ý khi sử dụng tại Việt Nam

Trách nhiệm tôn trọng nhân quyền không thể thay thế bằng một khoản tài trợ cộng đồng.

Không nên gọi mọi khung tham chiếu là “chứng chỉ” hoặc “thang đo”. Một bộ nguyên tắc, chuẩn báo cáo, bộ chỉ số thống kê và phương pháp đánh giá có mục đích rất khác nhau. Việc áp dụng một khung không đồng nghĩa chương trình đã có tác động tích cực, đã đáp ứng pháp luật, hay đã được chứng nhận. Các phiên bản có thể thay đổi sau thời điểm FTS CSRA biên soạn.

Tài liệu nguồn và đối chiếu

• Tài liệu do đơn vị ban hành/công bố
• FTS Impact Lab – Khung tham chiếu (danh mục nội bộ do FTS biên soạn; không thay thế tài liệu chính thức).

Ghi chú biên tập: Bản dự thảo ngày 23/10/2026 do FTS CSRA tổng hợp để tiếp tục cập nhật chuyên sâu. Cần kiểm tra hiệu lực, điều kiện sử dụng, quyền tác giả và nguồn số liệu trước khi xuất bản.